Motivaties achter vaccinaties: behoeften, wensen en barrières
In Nederland laat een deel van de volwassenen zich niet of gedeeltelijk vaccineren, terwijl zij wel recht hebben op een vaccinatie. Bijvoorbeeld omdat ze de informatie over het vaccin niet goed begrijpen of omdat ze onvoldoende bekend zijn met de risico's van níet vaccineren. Soms ontbreekt ook het vertrouwen: in het vaccin, de afzender of de communicatie eromheen.
Het gevolg? Een lagere vaccinatiegraad en een toenemende druk op de gezondheidszorg. Dat heeft impact op de volksgezondheid - juist ook bij groepen die ook andere gezondheidsproblemen hebben. AEF deed in samenwerking met Pharos (expertisecentrum gezondheidsverschillen) en taalambassadeurs onderzoek naar de behoeften, wensen en barrières die volwassenen ervaren bij het halen van een vaccinatie. Daarbij is vooral gekeken naar volwassenen die vaak minder worden bereikt en daardoor minder deelnemen aan onderzoek.
De wijk in
In dit praktijkgerichte onderzoek trokken we letterlijk de wijk in. We hielden interviews met mensen op straat en voerden groepsgesprekken met volwassenen over hun wensen, behoeften en barrières rond vaccineren. We kozen bewust voor een aanpak die juist ook mensen bereikt die vaak buiten beeld blijven in onderzoek, zoals inwoners met beperkte gezondheidsvaardigheden of een relatief lage vaccinatiegraad. Daarbij was het belangrijk om taal en toon aan te laten sluiten bij de mensen die we spraken. Als adviesbureau brachten we onze ervaring met participatief onderzoek, gedragsinzichten en beleidsvertaling mee: we luisterden niet alleen naar wat mensen vinden, maar vroegen ook door op waarom – en welke oplossingen zij zelf zien.
De rol van vertrouwen
In ons onderzoek zagen we: vaccinatiekeuzes hangen sterk samenhangen met persoonlijke risicoperceptie en vertrouwen. Betrouwbare en begrijpelijke informatie helpt, maar sluit nog niet altijd aan bij de belevingswereld van verschillende doelgroepen. Praktische drempels zijn zelden doorslaggevend, maar kunnen wél het verschil maken – zeker voor ouderen en mensen met beperkte mobiliteit. Onze adviezen?
- Werk met een gedifferentieerde aanpak waarbij informatie begrijpelijk, vindbaar en betrouwbaar is, afgestemd op de leefwereld van verschillende groepen.
- Positioneer vaccineren meer als onderdeel van een gezonde leefstijl.
- Organiseer vaccinaties op vertrouwde locaties in de wijk.
Contactpersoon
