Samenwerking tussen provincies en een slagvaardiger IPO
Provincies hebben een ongekend grote rol in de huidige maatschappelijke opgaven. Zij staan – samen met rijk, gemeenten en waterschappen – voor grote transities in de fysieke leefomgeving.
Het helpt als provincies hierin waar mogelijk gezamenlijk optrekken. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) kan hier een belangrijke rol in te spelen. Gezamenlijk is het immers mogelijk om een betrouwbare gesprekspartner te zijn, efficiënt uitvoering op te pakken en van elkaar te leren. Oftewel: een slagvaardig IPO is onmisbaar.
Vereniging van, voor en door provincies
Het IPO (Interprovinciaal Overleg) is een vereniging van, voor en door de provincies. De vereniging behartigt de belangen van de 12 provincies en vormt een platform voor de uitwisseling van kennis en innovatie. Het IPO is gevestigd in Den Haag en beschikt daarnaast over een vertegenwoordiging in Brussel.
De provincies zijn de leden van de vereniging en zijn vertegenwoordigd in het Bestuur en de Algemene Vergadering. Het bestuur van het IPO bestaat uit dertien leden, van elke provincie één gedeputeerde plus een voorzitter (meestal een Commissaris van de Koning).
Aan de slag
Het IPO-bestuur heeft AEF gevraagd te adviseren over het versterken van de slagkracht van de vereniging van de 12 provincies, het IPO. Zij schetsen scenario’s voor doorontwikkeling, gericht op veranderingen in gedrag, wijze van organiseren en aanpassingen in de verenigingsstructuur. Zo kan het IPO haar functie(s) als koepelvereniging beter vervullen: op welke thema’s willen de provincies één stem laten horen richting Rijk en andere partners, en hoe houden ze elkaar daarin vast? En op welke thema’s hoeft of kan dat niet, maar kunnen zij wel kennis delen of gezamenlijk uitvoering oppakken?
Om te onderzoeken wat nodig is om de slagvaardigheid van het IPO te vergroten, hebben wij diverse stappen ondernomen. Zo begonnen we met een documentstudie, waar we voorgaand onderzoek en andere relevante
documenten bestudeerden. Vervolgens volgde een gespreksronde met ca. 45 gesprekken. We spraken met IPO-bestuursleden, AV-leden, het IPO-bureau, griffie, Bij12, HNP en andere betrokkenen. Door die gesprekken gaven we ruimte voor verschillende inzichten en perspectieven, én kregen wij een breed beeld van hoe het IPO nu werkt en wat nodig is om effectiever aan de slag te kunnen. Als laatste voerden we een benchmark uit: we bestudeerden documenten en voerden gesprekken met VNG, UvW en Metropoolregio Amsterdam, om lessen te leren.
Onze resultaten
Wat we zagen? Er zijn veel mogelijkheden voor het IPO om haar platformfunctie voor kennisuitwisseling, ontmoeting en gemeenschappelijke uitvoering te versterken. AEF adviseert diverse maatregelen om hieraan vorm te geven. Een deel van deze maatregelen zien we als randvoorwaardelijk: deze veranderingen moeten doorgevoerd worden, maar op zichzelf staand is het echter onvoldoende om de gewenste veranderingen te realiseren. Een deel van de maatregelen vraagt ook organisatorische aanpassingen die passen binnen de huidige verenigingsstructuur en statuten passen, maar ook die daarbuiten vallen. Benieuwd naar alle maatregelen? Lees dan ons hele rapport hieronder!
Het rapport is besproken in alle Provinciale Staten en vastgesteld door het IPO-bestuur. Het IPO-bestuur, het IPO-bureau en de Algemene Vergadering gaan de komende tijd verder aan de slag met onze adviezen.
