Naar een beter werkend stelsel van toezicht op de kinderopvang
Er zijn veel partijen betrokken bij toezicht en handhaving op de kinderopvang. Dat is belangrijk om voor goed systeem te zorgen, maar kan soms ook schuren.
Op landelijk niveau werken het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Inspectie van het Onderwijs, de VNG, GGD GHOR Nederland en DUO intensief samen om toezicht en handhaving op de kinderopvang succesvol vorm te geven. Die samenwerking speelt zich af tegen de achtergrond van een sector in beweging, waarin de komst van nieuwe wettelijke normen voor de kinderopvang zorgt voor de nodige dynamiek.
Het stelsel tegen het licht houden: wat werkt en wat kan beter?
Deze partijen lopen in hun onderlinge samenwerking met enige regelmaat tegen knelpunten aan. AEF is gevraagd om dit stelsel tegen het licht te houden en aanbevelingen te doen voor verbeteringen. In onze analyse hebben we knelpunten benoemd in de vormgeving van het stelsel én de werking ervan in de praktijk.
Dat heeft geleid tot aanbevelingen over het verbeteren van de samenwerking in het huidige stelsel. Ook hebben we opties aangereikt voor aanpassingen om de complexiteit van het stelsel te verminderen. We deden aanbevelingen voor ontwikkelstappen langs twee lijnen: verbeterstappen binnen het huidige stelsel (gericht op het verbeteren van de samenwerking) en denkrichtingen voor structurele aanpassingen in het stelsel (gericht op het reduceren van de complexiteit van het stelsel).
Verbetering binnen het huidige stelsel
Op basis hiervan concludeert AEF dat een aantal zaken in de samenwerking op dit moment
moet worden verbeterd, om ervoor te zorgen dat er op korte termijn effectiever kan worden
samengewerkt. Dit rapport beschrijft vier ontwikkelstappen:
- Het toewerken naar een gedeeld beeld van rollen en verantwoordelijkheden, en het
organiseren van doorlopende reflectie hierop; - Meer aandacht voor ordentelijke procesvoering in de samenwerking;
- Een heldere ordening van de overlegstructuur; en
- Het ontwikkelen van een gedeelde visie op de inhoud van toezicht en handhaving.
Denkrichtingen voor structurele veranderingen
Het stelsel in zijn huidige vorm is niet voldoende in staat om een aantal thema’s structureel aan te pakken. Om die reden acht AEF het nodig om de complexiteit van het stelsel te reduceren. We formuleerden een vijftal verkennende denkrichtingen voor structurele aanpassingen:
- Toezicht en handhaving bij één organisatie beleggen;
- Het organiseren van toezicht en handhaving op landelijk niveau;
- Het nadrukkelijker lokaal beleggen van toezicht en handhaving;
- Het scheiden van de verschillende rollen van koepelorganisaties; en
- Het differentiëren in verschillende toezichtsgebieden.
