'Ik onderzoek en vertel graag de verhalen achter de cijfers'
Gillian Lustermans (1989) studeerde natuurkunde, promoveerde in de theoretische deeltjesfysica en is nu adviseur bij AEF. Waarom heeft hij voor het adviseurschap gekozen? Komt hij als ‘bèta’ genoeg aan zijn trekken in de door ‘alfa's’ gedomineerde advieswereld? Hoe past hij zijn technische achtergrond en analytische skills toe in de projecten die hij doet?
Gillian: "Al voordat ik afstudeerde wist ik dat ik wél wilde promoveren maar níet in de wetenschap wilde blijven werken. Vaste aanstellingen zijn schaars in Nederland, je moet dan eigenlijk eerst als postdoc aan de slag op steeds een andere universiteit in het buitenland. Dat wilde ik niet, vanwege de impact op mijn relatie en sociale leven."
"Maar ik wist ook: als ik als wetenschapper blijf werken, draait mijn hele werkzame leven om het vergaren van kennis for the sake of kennis. Dat wilde ik niet, want ik wil werk doen dat van waarde is voor de wereld om me heen. Niet alleen met cijfers bezig zijn, maar ook met de maatschappelijke impact van die cijfers. Omgekeerd had ik ook het gevoel dat het zinvol zou zijn om maatschappelijke vraagstukken net iets analytischer te benaderen. Ik vond dat ik met mijn achtergrond en analytische manier van denken van meerwaarde kon zijn.”
Rekenen: de tekorten in jeugdzorg en wie betaalt klimaatverandering?
"Ongeveer de helft van de tijd ben ik aan het rekenen en de andere helft van de tijd houd ik me bezig met strategische onderdelen van vraagstukken. Maar zoals mijn collega Irene Niessen me heeft geleerd: eigenlijk zijn dat net zo goed analytische puzzels. Vaak gaat het namelijk om de vraag wie welke behoefte heeft en wat de impact is van de verschillende opties en variabelen die er liggen. In wezen is die benadering niet heel anders dan de manier waarop je natuurkundige vraagstukken aanpakt. Alleen gaat het hier om het oplossen van maatschappelijke problemen en heeft het werk wat je doet dus veel meer impact.”
“We hebben vorig jaar bijvoorbeeld in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) de verdeelsleutel ontwikkeld waarmee gemeenten nu geld ontvangen om hun klimaattaken uit te kunnen voeren. Dat vind ik gaaf; het gaat over heel veel geld en de impact ervan is groot. Ik haal er veel voldoening uit om bezig te zijn met iets wat ertoe doet."
"Een ander voorbeeld is ons project over de tekorten in de jeugdzorg. AEF berekende welke kostenbesparende maatregelen er genomen kunnen worden en hoeveel extra budget er dan nog nodig is. Het directe gevolg daarvan was dat het ministerie meer geld heeft vrijgemaakt voor jeugdzorg. De grafiek die ik voor dat project heb gemaakt heeft het BNNVARA-programma 'Even tot hier' gehaald. Dat was toch even een leuk momentje.”
Meer ruimte voor het kwantitatieve aspect in onderzoek
"Ik heb binnen AEF alle vrijheid gekregen om het kwantitatieve aspect in onze onderzoeken meer ruimte te geven en daar een vorm voor te vinden. Elke twee weken plan ik voor mezelf een 'kwantitatief uurtje' in, waarin ik nadenk over wat we binnen AEF en naar onze opdrachtgevers toe nog meer kunnen doen en ontwikkelen op dat vlak. Ik ben de vraag gaan onderzoeken: hoe kunnen we vanuit AEF in breder opzicht meer impact maken op het kwantitatieve vlak? Mijn conclusie was dat er vanuit de opdrachtgever vaak wel degelijk behoefte is aan een meer kwantitatieve benadering, maar dat de knowhow en het vocabulaire om de vraag te stellen vaak ontbreekt."
"Daar springen we nu vaker op in door tegen de opdrachtgever te zeggen: ‘Je vraagt naar een antwoord voor dit jaar, maar zou het niet zinvoller zijn als we een toegankelijk rekenmodel ontwikkelen dat je elk jaar opnieuw kunt gebruiken?’ Het gaat om de combinatie: het objectieve én de ervaring van mensen met die objectiviteit.”
Inzichten die ertoe doen, voor nu en de toekomst
“Soms kies ik ervoor om geen tekstrapport te maken als eindproduct van een project, maar een programma te schrijven of een presentatie in Excel. Vanuit het Erasmus MC in Rotterdam kregen we bijvoorbeeld de vraag hoe ze het aantal bedden zo optimaal mogelijk over de afdeling konden verdelen. Ik heb daar een programma voor geschreven dat op basis van de werkelijke patiëntstromen uitrekent hoe je de bedden moet verdelen. Zo kunnen ze zo vaak mogelijk worden gebruikt, en de wachttijden zo kort mogelijk worden gehouden."
“In opdracht van het Interprovinciaal Overleg (IPO) onderzochten we alternatieve manieren waarop provincies belasting kunnen heffen. We brachten daarbij ook de gevolgen voor verschillende woon- en gezinssamenstellingen in kaart. Ik heb toen een model in Excel gemaakt waarin je verschillende variabelen kunt aan- en uitzetten en per variant heel makkelijk de uitkomsten en impact kunt overzien. Dat is een overzicht dat voor een opdrachtgever ook in de toekomst nog eens handig kan zijn om te bekijken.”
“Ik heb me in mijn werk bij AEF niet alleen als adviseur ontwikkeld, maar vooral ook als mens. Mijn bewustzijn over wat er leeft in Nederland en welke problemen er spelen is veel sterker dan vroeger. Ooit had ik er geen idee van dat er echte armoede bestaat in Nederland. Ik vind het waardevol dat ik vanuit mijn eigen technische achtergrond écht een maatschappelijk verschil kan maken.”
Meer weten? email hidden; JavaScript is required!