Nieuws

Regeldruk versus kwaliteit in het hoger onderwijs?


Nederland streeft naar naar hoger onderwijs van topkwaliteit. Tegelijkertijd ervaren medewerkers in het hoger onderwijs veel regeldruk rond kwaliteitszorg. De meeste van hen trekken het nut van regels daarbij niet in twijfel. Ook bij hen staat de kwaliteit van het onderwijs hoog in het vaandel. 

Het lijkt een open deur: kwaliteitszorg brengt administratieve handelingen met zich mee en het kost daarmee tijd. Dat maakt het belastend en kan het bijdragen aan werkstress. Dit vraagt om een goede balans. De vraag is hoe we de kwaliteit van het onderwijs kunnen borgen zonder dat de door docenten en ondersteunend personeel  ervaren regeldruk verder toeneemt?

AEF onderzocht in opdracht van het ministerie van OCW welke regels ten behoeve van kwaliteitszorg professionals in het hoger onderwijs als meest belastend ervaren. Met behulp van een online enquête, een reeks interviews en diverse regionale werksessies met hogescholen en universiteiten onderzochten we niet alleen om welke regels het gaat, wie de regels instelt en waarom ze als belastend worden ervaren. Hoe kan de regeldruk worden teruggedrongen? En welke opleidingen slagen daar in?

Minister Van Engelshoven heeft het rapport naar de Tweede Kamer gestuurd en benadrukt dat een rode draad bij de regeldruk de omgang met regels en de ervaren ruimte is, en de mate waarin men (zelf-)vertrouwen ervaart. ‘Een goedwerkend systeem van kwaliteitszorg is niet mogelijk zonder een organisatiecultuur waarin alle betrokkenen binnen de instelling vanuit hun eigen rol de verantwoordelijkheid voor kwaliteit krijgen, ervaren en nemen.’
 
Uit het onderzoek blijkt regeldruk niet 1-op-1 te herleiden is tot bepaalde regels. Ook is er niet één partij aan te wijzen die regeldruk veroorzaakt. In de vertaling van wettelijke regels naar de praktijk worden er wel steeds (meer) lasten toegevoegd. Deze cumulatie van regeldruk is een van de vijf bepalende mechanismen in kwaliteitszorg.

De andere mechanismen die in het spel zijn bespreekt Jolien van der Vegt in een artikel dat ze schreef voor Hoger Onderwijs Management. Daarin betoogt ze dat alle partijen kunnen bijdragen aan meer (verdiend) vertrouwen in de kwaliteit van het Nederlandse hoger onderwijs.

Jolien van der Vegt, Een onderzoek naar ervaren regeldruk, (Zelf)vertrouwen als basis voor kwaliteitszorg, in: Hoger Onderwijs Management, nr.4, jrg.10 (2019), p.12-15

Andersson Elffers Felix, Ervaren regeldruk rond kwaliteitszorg in het hoger onderwijs, 19 juni 2019

Kamerstukken