Publicatie

Moraal en publiek belang


Er is veel kritiek op het functioneren van geprivatiseerde en verzelfstandigde instellingen. Daarbij gaat het niet alleen om achterblijvende prestaties, maar ook om ongewenst gedrag bij bestuurders.

In 2000 heeft de WRR aangegeven dat publieke belangen ook gewaarborgd zijn als ze samenvallen met institutionele normen en waarden. Maarten Veraart constateert in zijn artikel dat van die mogelijkheid te weinig gebruik is gemaakt. Het artikel is verschenen in ESB, in een drieluik samen met Hugo Keuzenkamp en Paul de Bijl, getiteld Moraal en het Publieke belang.

Verzakelijking kent schaduwzijden. Na verzelfstandiging of privatisering willen instellingen naar buiten en naar binnen nieuw beleid ontwikkelen, ook als interne bindingskracht. Dat is allemaal prima, zolang de aansluiting bij de publieke belangen in stand blijft. En daar gaat het vaak mis. Het eigen belang van de organisatie gaat veel zwaarder wegen, bedrijfsvoering raakt overbelicht.

Maarten Veraart concludeert onder meer dat een minder eenzijdige nadruk op bedrijfsvoering noodzakelijk is, met meer ruimte voor professionals om aan maatschappelijke opgaven te voldoen. Dat is een proces van lange adem.

Maarten Veraart, Moreel besef als borging van publieke belangen, in: ESB, jrg.99, nr.4680 (7 maart 2014), p.140-143